De buitenunit van de airconditioning is iets waaraan we meestal pas denken wanneer hij niet meer werkt. En toch is hij het die de volledige „klap” van het weer op zich neemt – hij staat op het balkon, de gevel of het dak en vecht het hele jaar tegen regen, sneeuw, vorst en hitte. Vocht kan corrosie versnellen en elektronische onderdelen beschadigen, ijs kan de ventilator blokkeren en hoge temperaturen zorgen voor oververhitting van de onderdelen en een daling van het rendement. Het gevolg? Luidruchtiger werking, hogere stroomrekeningen, vaker storingen en de noodzaak van dure reparaties die probleemloos vermeden hadden kunnen worden. Een goede bescherming van de buitenunit – door een doordachte locatie, het gebruik van afdakjes en beschermkappen, het waarborgen van een vrije luchtcirculatie en regelmatig onderhoud – maakt het mogelijk de levensduur aanzienlijk te verlengen en er zeker van te zijn dat de airconditioning zowel een herfstige stortbui als de julihitte aankan. Met enkele eenvoudige maatregelen kunt u ongunstig weer als achtergrond beschouwen, en niet als een reële bedreiging voor uw apparatuur.
Bescherming tegen vocht en regen
Regen op zich is niet de grootste vijand van de buitenunit, want deze toestellen zijn gebouwd om met neerslag om te gaan. Het probleem ontstaat pas wanneer het water zich ophoopt waar het niet hoort. Een verstopt afvoerrooster, een onjuiste plaatsing of het ontbreken van een afdak kunnen ervoor zorgen dat het water zich aan de basis van het toestel begint op te hopen. Dat is de directe weg naar corrosie, schimmelgroei en zelfs schade aan de elektronica.
De doeltreffendste manier om zulke situaties te vermijden, is een regelmatige controle van de condensafvoer. Het volstaat af en toe te kijken of het water vrij uit het toestel wegvloeit. Een extra afdak, bij voorkeur gemaakt van kunststof die bestand is tegen uv-straling, kan ook de blootstelling aan intense neerslag en regenslagen bij harde wind beperken. Belangrijk is echter dat de constructie de luchtcirculatie niet blokkeert, want zonder een goede luchtstroom zal het toestel oververhit raken. Het is alsof u in de zomer probeert te joggen in een donsjas – het kan wel, maar waarom zou u zich vermoeien?
Het loont ook de moeite al in de installatiefase te denken aan een passende locatie. Als het toestel vlak bij de grond staat of op een plek waar na regen een klein meer ontstaat, hebt u een kant-en-klaar recept voor problemen. Het toestel verhogen op een daartoe voorbereid frame en het aan de muur of op een stabiel platform monteren is een oplossing waarmee u het probleem van overtollig vocht kunt vergeten.
Bescherming tegen sneeuw en vorst
De winter kan niet alleen automobilisten verrassen – ook airco's hebben een even moeilijke relatie ermee. Sneeuw die zich ophoopt op de behuizing en rond de ventilator kan leiden tot een verstoorde luchtstroom, en dat veroorzaakt een verhoogd energieverbruik en een lager rendement. Erger nog, een liggende laag sneeuw die vervolgens bevriest om daarna weer te smelten, kan fragielere onderdelen van de constructie beschadigen.
Om dat te voorkomen, loont het de moeite een afdak te installeren dat het toestel niet alleen beschermt tegen vallende sneeuw, maar er ook voor zorgt dat de sneeuw verder van de unit af valt. De constructie moet stabiel zijn, bestand tegen vorst en zo ontworpen dat ze geen gevaar vormt wanneer de sneeuw in grotere pakken van haar begint te glijden. Denk er ook aan dat het toestel niet in de sneeuw mag worden begraven. Als de winter dus meewerkt en de sneeuw zich intensiever laat gelden, is het goed af en toe even langs te gaan en het teveel eraan te verwijderen.
Handig zijn ook extra zijschermen, die het aanwaaien van sneeuw door de wind beperken. Dat is vooral belangrijk wanneer het toestel zich op een plek bevindt die aan sterke windstoten is blootgesteld, bijvoorbeeld op een hoek van het gebouw. Goed gekozen beveiligingen helpen voorkomen dat de ventilator bevriest of dat er ijs ontstaat op de lamellen van de warmtewisselaar.
Bescherming tegen hoge temperaturen
Hitte is even veeleisend voor de buitenunit als lage temperaturen. Wanneer de zon onophoudelijk schijnt en de behuizing van het toestel bijna als een braadpan opwarmt, daalt het rendement, stijgt het energieverbruik en wordt de werking zelf voor het toestel veel zwaarder. Zelfs de beste airco kan dan het gevoel krijgen dat de zomer niet zijn favoriete jaargetijde is.
De eenvoudigste en bijzonder doeltreffende manier is te zorgen voor schaduw. Het klinkt banaal, maar het plaatsen van het toestel op een plek die tegen zonnestralen is beschut, kan een enorm verschil maken in de werktemperatuur. Als de omstandigheden het toelaten, besluiten sommige installateurs zelfs de units aan de noordkant van het gebouw te monteren. Zolang er daar niets staat wat de luchtstroom kan beperken, is dit een uitstekende locatie.
Een andere methode is het gebruik van speciale zonneschermen. Ze zijn verkrijgbaar in verschillende vormen en materialen, en hun taak is de opwarming van het toestel te beperken zonder de ventilatie te belemmeren. Dat is belangrijk, want als de bescherming ervoor zorgt dat de lucht niet meer vrij circuleert, is het toestel nog slechter af dan zonder. Hoe doordachter de constructie, hoe groter het werkcomfort van de unit en hoe lager de exploitatiekosten.
Regelmatig onderhoud en correct gebruik
Zelfs de beste bescherming, het duurzaamste afdak en de meest doordachte locatie kunnen regelmatig onderhoud van de airconditioning niet vervangen. De buitenunit werkt praktisch het hele jaar door, daarom loont het de moeite er minstens twee keer per jaar een „technische inspectie” voor te organiseren. Het reinigen van de warmtewisselaar, het controleren van de ventilator, het verwijderen van vervuiling en ervoor zorgen dat alle verbindingen in goede staat zijn, verlengen de levensduur van het toestel aanzienlijk.
Het loont ook de moeite te kijken naar wat er rond het toestel gebeurt. Bladeren, stof, gras en andere kleine vervuilingen kunnen zich op de luchtinlaat afzetten en de luchtstroom blokkeren. Als het toestel in de tuin of bij een voetpad staat, volstaat een korte controle om de paar weken. Gebeurt de plaatsing daarentegen op een balkon, dan is het goed te weten dat sommige balkonschermen de ventilatie kunnen beperken, wat in de zomer meer schade dan nut oplevert.
Een goede praktijk is ook het controleren van de staat van de antitrillingsonderleggers voor de montage. Als ze na verloop van tijd verslijten, zal het toestel luider werken en trillen, en in ergere gevallen zelfs op de sokkel beginnen te verschuiven. De vervanging van deze elementen is eenvoudig en goedkoop, en kan het gebruikscomfort aanzienlijk verbeteren.
Tot slot is het goed te onthouden dat zelfs de beste beveiligingen geen zin hebben als het toestel voortdurend wordt overbelast of op een onjuiste manier wordt gebruikt. Het gebruik van de airconditioning volgens de aanbevelingen van de fabrikant, het vermijden van het instellen van temperaturen die extreem afwijken van de buitenomstandigheden en regelmatige inspecties zijn de manier om jarenlang rustig, zonder verrassingen te werken.